18
sept
Het begint soms met een gewoon klein wondje waar vaak geen aandacht aan wordt besteed

04
okt
De Observant, Amersfoort
-
Amersfoort
Als we praten over de diabetische voet weten we dat we te maken krijgen met zeer ernstige voetwonden

11
okt
CineMec Theater te Ede
-
Ede
Het Nationaal multidisciplinair congres voor wondprofessionals - 11 oktober 2018

banner voor nieuwsbrief

Nationaal multidisciplinair congres voor wondprofessionals 2018

AANMELDEN

Indien u direct wilt gaan naar het
invulformulier klik dan HIER

 

Laatst geplaatste artikelen

Infecties liggen op de loer

Het centrale thema van het komende NOVW-NTVW congres op 7 oktober in Ede is de  “ecologie van de wond”.  In de kern komt het er op neer dat wondprofessionals voortdurend bezig zijn met het beïnvloeden van de relaties tussen organismen, populaties en/of levensgemeenschappen die in de wond aanwezig zijn. Doel daarbij is het bestrijden van organismen die niet in de wond thuis horen  en daarbij tegelijkertijd zo min mogelijk antibiotica gebruiken.

Want zoveel is wel duidelijk: het einde van de antibiotica zoals wij die kennen, komt meer en meer in zicht. De resistentie tegen antibiotica groeit snel en er komen  steeds meer bacteriën die volkomen ongevoelig zijn voor de bestaande antibiotica. Reden genoeg om nog eens goed te kijken de laatste stand van zaken rondom complexe wonden en het overal op de loer liggende  gevaar van infecties.. De Deense professor en consultant van het Copenhagen Wound Healing Center  Finn Gottrup,  heeft dat gedaan in een belangwekkend overzichtsartikel in een recente publicatie van EMH magazine, het tijdschrift dat gewijd is aan European Medical Hygiene.  Finn Gottrup baseerde zijn artikel weer voor een belangrijk deel op het position document “Antimicrobials and Non-healing wounds” van de European Management Association (EWMA).  Het NTVW wil u een aantal interessante resultaten van het overzicht niet onthouden.  

 
Infecties vormen een van de meest voorkomende complicaties bij slecht genezende wonden. Infecties kunnen het genezingsproces ernstig vertragen en leiden tot een veel langere behandeltijd enerzijds en veel slechtere kans op genezing anderzijds. In het worst case scenario kan een infectie leiden tot een amputatie of zelfs een levensbedreigende situatie. Het is duidelijk dat wonden een eenvoudige bron en doelwit van infecties zijn en de centrale vraag is natuurlijk wat er aan preventie en behandeling van wondinfecties valt te doen. In het al eerder genoemde position document van de EWMA   gaat het vooral over bioburden, de behandeling van een infectie, de infectie gezien vanuit het perspectief van de patiënt, de organisatie van de  bestrijding van infecties en hoe een en ander kan worden gefinancierd. Finn Gottrup richt zich in zijn artikel vooral op de antimicrobiële resistentie en biofilm bij niet- of slecht genezende wonden.  

Biofilm
Bij een wond dringen microbiële cellen en micro-organismen relatief eenvoudig binnen.  De bacteriële diversiteit binnen wonden is dan ook groot. In de zeventiger jaren van de vorige eeuw werd het etiket biofilm geplakt op de slijmerige laag van bacteriën die zich aan het wondbed hecht, die minder gevoelig is voor antibiotica en antiseptica en die de genezing van de wond ernstig kan vertragen. De biofilm kan zowel systemisch als lokaal worden aangepakt. De keus wordt vaak bepaald door interpretatie van de verschillende infectiesignalen en -symptomen en door wat er al eerder bij het management  van wondinfecties werd gedaan. Bij kans op verspreiding van de infecties wordt er uiteraard vaak systemisch behandeld, in andere gevallen gebeurt dat meestal lokaal.
De bioburden bij wonden wordt actief of passief aangepakt Bij de actieve aanpak wordt de groei en verspreiding van microbiële tegengegaan door topical antibiotica en antiseptica te gebruiken. Bij passief behandelen van bioburden valt te denken aan het gebruik van verbanden waaraan de bacteriën zich hechten en die worden dus verwijderd bij een verbandwissel. Volgens Finn Gottrup is er weinig evidence beschikbaar om de keus voor de behandeling van bioburden wetenschappelijk te onderbouwen.        

Vragen
Het is helder dat er nog veel vragen beantwoord moeten worden. Hier volgen een aantal voorbeelden.
Moeten microbiële organismen in de wond altijd worden geëlimineerd? Lang niet alle ins and outs van de relatie tussen de  in een wond aanwezige micro-organismen en het genezingsproces zijn bekend, maar er wordt vanuit gegaan dat zeker niet alle microbiële organismen slecht zijn voor dat proces.
Weten we genoeg om met zekerheid te kunnen zeggen dat de topical microbiële interventie beter is dan de systemische? Niet met zekerheid en er is reden genoeg om aan te nemen dat beide vormen van therapie met goed resultaat toepasbaar zijn.
Wat is het effect van het aanpakken van de bioburden in de wond? Er is maar beperkte evidence dat het onder controle brengen van de bioburden het genezingsproces van de wond bevordert. Er is nog veel onderzoek nodig om vast te stellen wat precies de invloed van afzonderlijke bacteriën op dat proces is en wat de invloed is van de combinatie van de verschillende bacteriën.
Wat is nu eigenlijk de definitie van kritische kolonisatie? Die definitie is zeker niet helder en eenduidig en er is dan ook geen consensus over. Nader onderzoek naar de relatie tussen bioburden, inflammatoire reactie en klinische uitkomsten is hard nodig.
Hoe kunnen bacteriën in biofilms worden verwijderd uit de wond?  Vaak zijn deze bacteriën resistent tegen antibiotica, antiseptica en het immuunsysteem van de  betreffende patiënt. Deze bacteriën kunnen het meest effectief worden verwijderd op de mechanische of chirurgische manier. Om de terugkeer van de biofilm tegen te gaan en te komen tot een goede management strategie in deze  is de ontwikkeling van nieuwe anti-biofilm agents noodzakelijk.                  

Perspectieven
Kijkend naar de toekomst geeft Finn Gottrup aan dat het belangrijk is dat er consensus komt over een duidelijke microbiologische definitie van wondinfecties.  Daarnaast zal er meer onderzoek moeten komen naar de rol van antibiotica en moeten er (Europese) richtlijnen worden gemaakt om te komen tot een verantwoord gebruik daarvan. Het belang van onderzoek naar biofilms kan niet genoeg worden benadrukt. Er is nog weinig bekend over de aanwezigheid en de juiste behandeling van biofilms bij slecht genezende wonden. Een wezenlijke kritische succesfactor bij het bestrijden van wondinfecties is zeker het kennisniveau van de behandelaars. Zij hebben duidelijk ondersteuning en  een goede opleiding nodig om zo op een verantwoorde manier met wondinfecties om te gaan. Tenslotte zijn er ook RCT’s, cohort studies en vergelijkende studies nodig naar de antimicrobiële behandeling van slecht genezende wonden . Finn Gottrup sluit af met de opmerking dat, hoewel er veel producten voor wondzorg beschikbaar zijn, het toch een grote uitdaging blijft om het juiste product op het juiste moment bij de juiste wond en de juiste patiënt te krijgen.